Phiên giao dịch ngày 21/10/2026 ghi nhận sự phục hồi mạnh của thị trường chứng khoán Việt Nam khi VN-Index tăng 46,70 điểm, tương đương 2,76%, lên 1.738,67 điểm. Tuy nhiên, đằng sau mức tăng ấn tượng là sự khác biệt đáng chú ý trong hành vi giao dịch của ba nhóm nhà đầu tư: khối ngoại quay lại mua ròng, tự doanh công ty chứng khoán tiếp tục bán ròng, trong khi dòng tiền trong nước đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ nguồn cung và thúc đẩy đà hồi phục. Những chuyển động này đang hé lộ điều gì về triển vọng thị trường cuối năm 2026?

Khối ngoại đảo chiều mua ròng: Tín hiệu tích cực nhưng chưa đủ xác nhận xu hướng

Theo thống kê giao dịch ngày 21/10/2026, nhà đầu tư nước ngoài mua vào khoảng 2.528,79 tỷ đồng và bán ra 2.335,86 tỷ đồng trên HOSE, tương ứng mua ròng 192,93 tỷ đồng, với khối lượng mua ròng hơn 10,52 triệu cổ phiếu.

Đây là sự cải thiện đáng kể so với phiên 20/10, khi khối ngoại bán ròng 220,64 tỷ đồng, và phiên 19/10, khi mức bán ròng lên tới 800,74 tỷ đồng.

Điểm đáng chú ý là dòng vốn ngoại không mua đồng loạt mà có sự lựa chọn rõ rệt. TCB, MSN và VIC thuộc nhóm được mua ròng đáng kể, trong khi FPT, VCB và ACB vẫn chịu áp lực bán.

Diễn biến này phản ánh sự phân hóa trong chiến lược phân bổ vốn. Nhà đầu tư quốc tế có thể đang tái cơ cấu danh mục, chuyển tỷ trọng giữa các doanh nghiệp thay vì đơn thuần gia tăng mức độ tiếp xúc với toàn bộ thị trường Việt Nam.

Dưới góc độ tài chính, quy mô mua ròng gần 193 tỷ đồng trên HOSE vẫn khá nhỏ so với tổng giá trị giao dịch hơn 20.290 tỷ đồng của sàn. Vì vậy, chưa đủ cơ sở kết luận dòng vốn ngoại đã đảo chiều sang chu kỳ mua ròng dài hạn.
 

Khối tự doanh bán ròng: Thận trọng hay chủ động tái cơ cấu danh mục?

Trái với diễn biến của khối ngoại, hoạt động tự doanh các công ty chứng khoán trên HOSE ghi nhận bán ròng khoảng 132,4 tỷ đồng trong phiên 21/10, với giá trị mua vào 1.176,9 tỷ đồng và bán ra 1.309,4 tỷ đồng.

Đáng chú ý, tự doanh mua ròng mạnh VJC khoảng 286,3 tỷ đồng, VPB 147,6 tỷ đồng và PVT 23,4 tỷ đồng. Ở chiều ngược lại, VCB bị bán ròng khoảng 102,2 tỷ đồng, KBC gần 99,9 tỷ đồng, HPG 73,8 tỷ đồng, TCB 67,9 tỷ đồng và FPT 58,9 tỷ đồng.

Sự đối lập giữa mua và bán cho thấy các công ty chứng khoán không đơn thuần rút vốn khỏi thị trường, mà đang thực hiện những chiến lược giao dịch khác nhau theo từng cổ phiếu.

Đặc biệt, tính từ đầu năm đến ngày 21/10/2026, khối tự doanh đã bán ròng khoảng 3.690 tỷ đồng cổ phiếu trên HOSE. Tuy nhiên, VPB vẫn được mua ròng lũy kế hơn 4.040 tỷ đồng, trong khi HPG bị bán ròng hơn 1.656 tỷ đồng.

Cần lưu ý rằng giao dịch tự doanh còn chịu tác động từ hoạt động phòng vệ rủi ro, tạo lập thị trường, tái cân bằng danh mục và giao dịch thỏa thuận. Do đó, không thể mặc nhiên xem mọi giao dịch bán ròng là dự báo tiêu cực về giá cổ phiếu.

Nhà đầu tư trong nước: Lực đỡ quan trọng của thị trường

Trong phiên 21/10, thanh khoản HOSE tăng mạnh lên hơn 20.290 tỷ đồng, cho thấy sự trở lại đáng kể của hoạt động giao dịch. Trong khi khối ngoại mua ròng và tự doanh bán ròng, lực cầu từ các nhóm nhà đầu tư trong nước ngoài tự doanh tiếp tục giữ vai trò quan trọng đối với khả năng hấp thụ nguồn cung.

Tuy nhiên, cần phân biệt giữa nhà đầu tư cá nhân và tổ chức trong nước. Dữ liệu hiện có chưa đủ để xác nhận chính xác giá trị mua bán ròng riêng của từng nhóm trong phiên 21/10. Vì vậy, chưa thể kết luận cá nhân trong nước đang mua ròng bao nhiêu hoặc các quỹ nội đang giải ngân mạnh đến mức nào.

Dưới góc độ hành vi tài chính, sau những phiên giảm sâu, dòng tiền trong nước thường có ba xu hướng: mua lại cổ phiếu đã chiết khấu mạnh, giao dịch ngắn hạn theo nhịp hồi phục và cơ cấu danh mục sang những doanh nghiệp có triển vọng lợi nhuận tốt hơn.

Vấn đề quan trọng là phân biệt dòng tiền tích lũy trung hạn với dòng tiền đầu cơ. Nếu thanh khoản tiếp tục duy trì tích cực trong các phiên điều chỉnh nhẹ, đó sẽ là tín hiệu có giá trị hơn một phiên tăng mạnh đơn lẻ.

Ba nhóm nhà đầu tư đang phát đi thông điệp gì?

Nhìn tổng thể, diễn biến ngày 21/10 cho thấy thị trường đang trong quá trình tái định vị dòng vốn.

Khối ngoại bước đầu giảm áp lực bán, nhưng chưa xác lập xu hướng mua ròng bền vững. Khối tự doanh có xu hướng giao dịch chọn lọc và tái cơ cấu danh mục, trong khi nhà đầu tư trong nước đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì thanh khoản.

<box gap={2}> <text weight="medium">Dòng tiền theo nhóm nhà đầu tư phiên 21/10/2026</text> <Chart content={{"chartType":"bar","meta":{"description":"Giá trị mua/bán ròng cổ phiếu trên HOSE, tỷ đồng; bao gồm giao dịch thỏa thuận"},"xKey":"group","series":[{"dataKey":"net","label":"Giá trị ròng","valueSuffix":" tỷ"}],"data":[{"group":"Khối ngoại","net":192.93},{"group":"Tự doanh","net":-132.4}]}}/> <caption>Chưa có số liệu đối chiếu đầy đủ để tách riêng cá nhân và tổ chức trong nước. <Cite refs={["turn570544search1","turn570544search0"]}/></caption> </box>

Một điểm đáng chú ý là khối ngoại và tự doanh đang giao dịch trái chiều ở một số cổ phiếu lớn. Chẳng hạn, TCB được khối ngoại mua ròng nhưng bị tự doanh bán ròng. Điều này phản ánh sự khác biệt về thời hạn đầu tư, mục tiêu lợi nhuận và phương pháp quản trị danh mục, chứ không nhất thiết cho thấy một bên đánh giá đúng và bên còn lại đánh giá sai.

Triển vọng cuối năm 2026: Dòng tiền sẽ quyết định hướng đi của VN-Index

Từ nay đến cuối năm, triển vọng thị trường sẽ phụ thuộc đáng kể vào khả năng chuyển từ một phiên hồi phục mạnh sang giai đoạn tích lũy có chất lượng.

Nếu khối ngoại duy trì mua ròng nhiều phiên, tự doanh giảm áp lực bán và dòng tiền trong nước tiếp tục tham gia với thanh khoản ổn định, VN-Index có cơ sở kiểm định các vùng kháng cự cao hơn.

Ngược lại, nếu thanh khoản suy giảm trong những phiên tăng giá, khối ngoại quay lại bán mạnh và dòng tiền chỉ tập trung vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn, thị trường có thể đối diện rủi ro phục hồi thiếu bền vững.

Nhà đầu tư cần theo dõi đồng thời giao dịch khớp lệnh và thỏa thuận, bởi một số giao dịch quy mô lớn có thể làm sai lệch cách diễn giải dòng tiền nếu chỉ quan sát giá trị mua bán ròng tổng hợp.

Phiên 21/10/2026 mang lại tín hiệu tích cực về sự cải thiện tâm lý và thanh khoản, nhưng chưa cho thấy sự đồng thuận hoàn toàn giữa các nhóm nhà đầu tư. Đây là thời điểm cần quan sát dòng tiền thông minh một cách có hệ thống, thay vì mua bán chỉ dựa trên hoạt động của khối ngoại hay tự doanh trong một phiên.

Trong đầu tư chứng khoán, dòng tiền có thể tạo ra xu hướng ngắn hạn, nhưng lợi nhuận doanh nghiệp, định giá và năng lực quản trị rủi ro mới là những yếu tố quyết định giá trị đầu tư dài hạn.